Choreografe Isabelle Beernaertover intuïtie, liefdeslessen en durven loslaten

1 September 2015,

Jacques Brel’s Ne me quitte pas is voor ons sinds 2010 niet meer hetzelfde. En Je ne regrette rien van Édith Piaf bezorgt ons bij de eerste inzet al kippenvel op de armen en zet onze voeten prompt in demi-pointe. Want waren het voorheen al prachtige Franse chansons an sich, nu is het voor ons de belichaming van het werk van een de meest bekende (en favoriete) choreografen van de lage landen: Isabelle Beernaert. We spraken haar – tussen het repeteren door- vlak voor haar nieuwe show Under My Skin.

Verdomme, wat hebben wij als toeschouwer veel tranen gelaten tijdens de shows van Isabel. Zakdoeken vol gesnotterd. Of we riepen en masse en met gebalde vuist vooral nergens spijt van te hebben en durven zelfs na tig gebroken harten gewoon weer vol voor de liefde te gaan. Zie hier de kracht van Isabelle Beernaert, bekend van het tv-programma So You Think You Can Dance. Maar inmiddels ook al zes jaar succesvol met haar eigen theatershows. Want het meest revolutionaire aspect zit ‘m niet zozeer in de moderne danstechnieken, maar in haar unieke danstaal. Achter die gepointe voeten, gestrekte benen en perfecte pliés zitten emoties en verhalen die verschrikkelijk menselijk, herkenbaar en voelbaar zijn voor eenieder. ‘Er zijn dingen gebeurd in mijn leven die ik emotioneel verwerk via dans. De pieken en dalen liggen zo ver uit elkaar, maar die heb ik nodig gehad om dit allemaal neer te kunnen zetten.’
png-leeg
Jouw choreografieën draaien altijd om levensthema’s zoals de liefde of verlies. Heb je dit altijd al gehad? Het verhalende aspect is er steeds geweest. Ik ben vrij technisch opgeleid, maar abstracte dans heeft me nooit zo getrokken. Wel om een mooi visueel concept te hebben, maar ik zocht altijd de diepte erin. De mystiek erachter, want dat is voor mij het verhaal. Zonder dit belangrijke ingrediënt is het voor mij anders net een machine. De muziek speelt hierbij ook een grote rol, want daarin hoor je ook een bepaalde gedachtegang of bezieling. Ja, dat is het goede woord: bezieling. En daar word ik weer door beïnvloed en ga daarmee aan de slag. Dat komt dan tot een uitwerking. Dat kan technisch en abstract zijn, maar nooit zonder een bezieling, verhaal of thema. Begint je creatieproces ook bij het kiezen van de muziek? Het is niet zozeer kiezen, eerder geïnspireerd raken door. Ik ben in een bepaalde mood en op dat moment kan bepaalde muziek me diep raken waardoor ik ermee aan de slag wil. Ik ben heel intuïtief en zo werk ik ook. Ik vaar op datgene wat goed voelt. Uiteindelijk leidt dat tot een resultaat. Ik luister altijd naar mijn intuïtie. Het is niet: ik moét een stuk maken.
png-leeg
Ben je altijd al zo intuïtief geweest? Ja, van kleins af aan. Als ik vroeger al toneelstukjes of dansjes voor mijn familie opvoerde, dan zat er altijd al een verhaal achter. Ik deed nooit zomaar wat. Ik wilde iets vertellen. Ik heb vroeger veel verschillende stijlen gedanst, van Afrikaans en klassiek tot modern, mime en tapdansen. Zelfs breakdance en hiphop zijn de revue gepasseerd, om het contrast te zoeken met de klassieke dansstijlen. Ik heb het allemaal tot in detail geabsorbeerd. Ik luister en voel en alles kruipt tot in mijn diepste vezels. Omdat ik zo’n grote dansvocabulaire heb, ben ik nu vrij om te doen wat ik wil. Ik heb nooit getwijfeld of ik wel op het juiste pad zat en ben altijd maar blijven doorgaan, ook al ben ik heel vaak tegen de muur gelopen of heb ik hele erge dingen meegemaakt. Dans is mijn missie. Ik stel mezelf verder geen vragen. 

Wat voor vragen? Of het wel goed is wat ik doe. Of het wel genoeg is. Of die voet wel goed genoeg gestrekt is. Nee, ik voel en zie het zo, en dit is hoe ik het wil hebben en zo ga ik het ook maken. Ik werk niet zo van: ‘Oh, maar dit mag niet in ballet’. Er zitten ingestampte methodieken in, maar die laat ik los. Is het nodig die klassieke regels los te laten om tot de kern van jouw stijl te komen? Ja, ik zie dat ik me hierdoor ontwikkel als choreograaf. Ik heb mijn eigen taal gecreëerd, maar dat inzicht begint nu pas te komen. Ik begin nu pas te vatten wat ik eigenlijk aan het neerzetten ben. Het proces waar ik nu in zit, is waarin ik mezelf aan het analyseren en herkennen ben, omdat mensen mij daartoe dwingen. Iedereen vraagt ernaar. Mijn intuïtieve kant is té erg ontwikkeld en daar heb ik jarenlang op gevaren, maar nu is het tijd om het te leren beheersen en ook mijn ratio meer te gaan gebruiken, waardoor mijn stukken nog krachtiger en authentieker zal worden. Ik kan het moeilijk uitleggen, maar ik voel het wel heel sterk. Zo sterk durven vertrouwen op je intuïtie zonder enige twijfel of vragen, eh… hoe doe je dat?Je moét naar je intuïtie luisteren. Als je dat niet doet, ben je heel respectloos naar jezelf toe. We zijn hier allemaal op aarde om iets te leren en te groeien, en als je dat niet toelaat loop je je doel voorbij. Intuïtie is het stemmetje in je dat je waarschuwt of juist vertelt of je op het juiste pad zit. Je hebt een engeltje en een duiveltje op je schouders en je moet opletten waar je naar luistert. Het is letterlijk een buikgevoel. Als je voelt dat je twijfelt, dan weet je al dat het niet juist is.
png-leeg
Hoe kijk je terug op het grote succes van de afgelopen jaren? In 2009 is alles begonnen, zo patsboem! En al die verzamelingen komen nu steeds meer samen tot een kern. Tot wie ik ben en wat ik moet doen. Dat voel ik heel erg sterk. Door liefdeslessen, het houden van en het verliezen van mensen, dat heb ik kunnen omzetten in dans maar daar moest ik ook iets van leren. Dat begin ik nu steeds meer in te zien. Het verhaal heeft zich afgelopen jaren als vanzelf geschreven. Het is way beyond wat ik eigenlijk kan vatten. Want uiteindelijk ben ik maar gewoon Isabel hè, een vrouw van 42 jaar die van dans houdt. Wat doet het met je wanneer je zoveel mensen ziet huilen om de stukken die je maakt? Dat is de tol die ik draag, pas op hè. Ik ben heel passioneel en hartstochtelijk. Ik ga zó diep in dingen, het is nooit genoeg. Mijn enige bevrijding van alles wat ik heb meegemaakt was via dans, anders had ik allang het loodje gelegd. Dat meen ik echt. Er zijn dingen gebeurd in mijn leven die ik emotioneel verwerk via dans. De pieken en dalen liggen zo ver uit elkaar, maar die heb ik nodig gehad om dit allemaal neer te kunnen zetten. Vroeger zag ik dat niet zo, maar nu wel. Ik heb mijn levenslessen geleerd en dat vertel ik nu allemaal. Blijkbaar is dat heel herkenbaar voor heel veel mensen.

Ik ben op zoek gegaan naar waar emoties vandaan komen. Waar komen de handelingen en je denken vandaan? Waar ontstaat dat? Wat is onze onderlinge verbinding? Wat doet dit met jou en waarom?

 

Hoe verloopt zo’n creatieproces met jouw dansers? Mijn dansers zijn mensen en geen robots en daarom heb ik drie choreografische manieren. 1. Volledige doctrine. Ik maak, leer het jou aan en jij doet het zo perfect mogelijk na met jouw inleving. 2. Symbiose. Elke danser geeft mij één pas of beweging in het thema, op de muziek of met gevoel dat ik wil. Bijvoorbeeld frustratie. Of geef me één technisch lineaire beweging. Daar maak ik vervolgens een compositie van. De beweging komt uit hen, maar het is aangestuurd. 3. Vrijheid. De dansers krijgen een spot op het podium en zijn, binnen de thematiek, helemaal vrij om te gaan.
png-leeg
Vind je het moeilijk die controle los te laten? Als het moet, kan ik alles van begin tot eind maken. Geen enkel probleem. Maar dat wil ik niet. Moet ik ook die solo’s gaan maken? Wat doe jij hier dan als danser? Ga je me dan na-apen? Ik geef ze juist de kans om zelf te groeien. Is dat de reden waarom je veel met jonge dansers werkt? Nee, juist niet. Bij jonge dansers moet ik heel hard selecteren op timing. Is iemand er klaar voor? Het gaat niet om leeftijd, maar om het rijpingsproces. Mijn dochter was al rijp op haar 18e. En dan praat ik niet over het technische aspect, maar gewoon over ‘zijn’. Iets te vertellen hebben, dingen aangaan, niet bang zijn en durven, struikelen en weer opstaan. Maar nu ben ik wel heel streng, sorry (even stil). Iedereen heeft een andere timing en dat moet ik als choreograaf ook leren. Vroeger heb ik te veel geforceerd, getrokken en gesleurd en flink wat dansers gemarkeerd. Misschien zelfs wel gebrandmerkt (lacht). Ik heb er geen spijt van, maar nu moet ik gewoon de juiste wijnen uitkiezen.

png-leeg

Welk thema snijd je aan in ‘Under my skin’?
Ik ben op zoek gegaan naar waar emoties vandaan komen. Waar komen de handelingen en je denken vandaan? Waar ontstaat dat? Wat is onze onderlinge verbinding? Wat doet dit met jou en waarom? En daarvoor moest niet alleen ik, maar moesten ook de dansers heel diep graven bij zichzelf. Ik probeer ook hun ervaringen en emoties erbij te betrekken. Dat is heel zwaar. En natuurlijk komt ook het Shakespeare verhaal weer naar boven, de liefde. Ik ben en blijf een romanticus. 

Fabrice Hauwel, via isabellebeernaert.beWelke liefdesles ga je ons voorschotelen? Ik pleit voor meer romantiek. De gentleman moet terugkomen. Het respect van de man naar de vrouw toe. Als een vrouw huilt, dat je dan een zakdoekje toereikt. Die tijden kennen wij al bijna niet meer… Daarom! Sommige van mijn dansers krijgen hierin ook opvoeding van A tot Z. Wij vrouwen zijn toch meer dan een stuk vlees? Maar pas op hè, wij vrouwen kunnen er ook wat van hoor. Als een man met een vrouw is, blijf er dan van af. Hoe graag je hem ook ziet, respecteer jezelf en die andere vrouw. En laat hem dat ook voelen. Al die foute slangetjes die maar hun gang kunnen gaan, dat maakt zoveel kapot! Daarom ben ik voor de herintrede van de oude romantiek. In deze show staan de kleuren roze, oranje en rood voor die verschillende fasen, van verliefdheid tot echte liefde. Of de zoektocht van een man door die verschillende fasen heen. Het durven loslaten van een gevoel of geliefde, vervolgens in een zwart gat terecht komen maar toch vertrouwen op het lot. Daar komt dus toch weer die intuïtie om de hoek kijken… Voilà. 

Alle zes shows vormen een deel van jouw levensverhaal. Welke vond je het ae9f8c6cafd4f26566f83e66b6de783emoeilijkst om te maken? Voor deze laatste Under My Skin ben ik voor het eerst op een heel andere manier te werk gegaan. Het proces verliep anders. Ik heb er minder druk op gezet en kon het meer laten flowen. Meer afwachten en niet te snel willen
ingrijpen. Dat voelde heel prettig. 
Hoe kijk je nu terug op je levensverhaal? We beginnen straks weer van voor af aan met de shows, te beginnen met Ne me quitte pas. Maar ik moet oppassen me niet weer te vereenzelvigen met dat verhaal en al die emoties. Dat is geweest en nu ik doe er afstand van. Dat was toen, nu zit ik in een andere fase. Daar moet ik echt voor waken. Maar juist nu ik er buiten sta en er van een afstand naar kijk, kan ik het stuk nog meer verfijnen en polijsten. Gister heb ik voor het eerst ook echt om mijn choreo kunnen lachen. Dat ik ernaar keek (naar mezelf dus) en dacht: oké oké, ik snap ‘m… Ook deze choreografie staat weer bol van de emotionele pieken en dalen. Word je wel eens moe van jezelf? Jááá, natuurlijk! Dan denk ik: Oooh, Isabel, je bent altijd zo serieus. Ik kan gewoon niet oppervlakkig doen. Gewoon níet, stom hè? Dat is lastig hoor. Mijn vrienden en familie zeggen dan: mensen zouden eens moeten weten hoe grappig jij eigenlijk bent.

Meer info en tickets voor Under My Skin: isabellebeernaert.be.
Credit beeld: Fabrice Hauwel, via isabellebeernaert.be

 

Back to
Back to